Pages Navigation Menu

SPAZ- Society for the Protection of Stray Animals SINCE 1987

ΛΕΪΣΜΑΝΙΩΣΗ (ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΚΑΛΑ-ΑΖΑΡ)

spaz_erli_2Ο ΣΚΥΛΟΣ ΣΑΣ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ ΝΑ ΚΟΛΛΗΣΕΙ ΛΕΪΣΜΑΝΙΩΣΗ (ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΚΑΛΑ-ΑΖΑΡ)

Το ποσοστό των σκύλων που μολύνονται με Λεϊσμανίωση κάθε χρόνο στην Ελλάδα κυμαίνεται απο 0,7% μέχρι 48,7% ανάλογα την περιοχή.  Η νότια παραθαλλάσια περιοχή της Αττικής στην οποία δραστηριοποιείται ο ΣΠΑΖ είναι περιοχή υψηλού κινδύνου.  Το εν λόγω νόσημα είναι ενδημικό στις Μεσογειακές χώρες (Ελλάδα, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία και Νότια Γαλλία) αλλά εξαπλώνεται και στην Ευρώπη.  Τα πρώτα στοιχεία σχετικά με τη λεϊσμανίωση καταγράφηκαν τουλάχιστον πριν από 100 χρόνια. Σήμερα, μόνο στην Ευρώπη υπάρχουν 2,5 εκατομμύρια μολυσμένοι σκύλοι.  Στην Ελλάδα η ασθένεια εξαπλώνεται ραγδαία βάζοντας σε κίνδυνο όλα τα σκυλιά – τον άγνωστο αριθμό των αδέσποτων ζώων αλλά και τα 500.000+ δεσποζόμενα σκυλιά.

Τι είναι η Λεϊσμανίωση;
Η Λεϊσμανίωση (γνωστή και ως Καλα-αζάρ) είναι μια επικίνδυνη ασθένεια στην οποία παράσιτα ζουν στο συκώτι, την σπλήνα και τον μυελό των οστών και αναπαράγωνται γρήγορα.  Στο 90% των περιπτώσεων εμφανίζονται και δερματικές αντιδράσεις.  Επιπλοκές εμφανίζονται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αρχίζει να καταρρέει.  Χωρίς αγωγή η παρασιτική αυτή ασθένεια οδηγεί σε θάνατο μέσα σε 2 χρόνια απο τη μόλυνση του σκύλου.

Πως μεταδίδεται;
Στην περιοχή της Μεσογείου η νόσος μεταφέρεται απο την θηλυκή σκνίπα του γένους Phlebotomus.  Η σκνίπα αυτή τσιμπάει τους σκύλους καθώς χρειάζεται αίμα για να ωριμάσουν τα αυγά της.  Αν τσιμπήσει ένα μολυσμένο ζώο απορροφά το πρωτόζωο παράσιτο Leishmania infantum μαζί με το αίμα, το οποίο πολλαπλασιάζεται στο έντερό της και 5-8 μέρες μετά το μολυσμένο γεύμα μπορεί να το μεταδόσει και σε άλλους σκύλους με το τσίμπημά της.  Στην Ελλάδα, οι σκνίπες εμφανίζονται από τον Μάιο έως το Νοέμβριο, ενώ μολύνονται, ετησίως, κατά μέσο όρο, περίπου 100.000 σκύλοι (σε ορισμένες περιοχές, το 50% των σκύλων είναι μολυσμένο), 1.2% των τρωκτικών, αλεπούδες και άλλα ζώα.

Πως καταλαβαίνουμε αν ένας σκύλος έχει την ασθένεια;
Στην αρχή δεν υπάρχουν συμπτώματα οπότε μόνο μια εξέταση αίματος μπορεί να την ανακαλύψει.  Για αυτό το λόγο λοιπόν οι κτηνίατροι συνιστούν να κάνουμε εξετάσεις αίματος στον σκύλο μας μία με δύο φορές τον χρόνο.  Η διάγνωση γίνεται με ανοσολογικές – ορολογικές δοκιμασίες σε ειδικευμένα εργαστήρια.  Η εξέλιξη της ασθένειας είναι αργή με την εμφάνιση των συμπτωμάτων να κυμαίνεται απο μερικές εβδομάδες μέχρι μερικά χρόνια απο την στιγμή της μόλυνσης.

Κινδυνεύουν όλα τα σκυλιά ανεξαιρέτως απο την ασθένεια;
ΝΑΙ!  Αν μια σκνίπα τσιμπήσει έναν σκύλο θα τον κολλήσει Λεϊσμανίωση ανεξάρτητα απο τη ράτσα, το φύλο, την ηλικία ή την κατάσταση της υγείας του.  Το παράσιτο μπορεί να μολύνει και άλλα ζώα αλλά φαίνεται να προτιμά τους σκύλους ενώ οι γάτες σπάνια μολύνονται.

Ποιά είναι τα συμπτώματα;

  • ονυχογρύπωση – ονυχομεγαλία (αδικαιολόγητα μεγάλα και γυριστά νύχια)
  • διογκωμένοι λεμφαδένες, σπλήνα και συκώτι
  • προβλήματα στα νεφρά και το συκώτι
  • απώλεια τριχώματος – ολική απώλεια τρίχας σε μερικές περιοχές
  • απώλεια τριχώματος γύρω απο τα μάτια σαν ο σκύλος να φοράει γυαλιά
  • δερματικές αλλοιώσεις
  • αναιμία
  • ανορεξία ή βουλιμία
  • πυρετός
  • λευκό υγρό ή αιμορραγία απο τα ρουθούνια
  • ατροφία μυών κυρίως των κροτάφων
  • απώλεια βάρους ακόμη και αν το ζώο τρέφεται σωστά
  • πιτυρίδα στο κεφάλι και την ράχη
  • θολό τρίχωμα με απώλεια σε διάφορα σημεία
  • γαστρεντερίτιδα, πολλαπλή αρθρίτιδα και εντερίτιδα

Υπάρχει φαρμακευτική αγωγή;
Ναι.

Φαρμακευτικό σχήμα A:
α) 1 κ.εκ. Milteforan/10 κιλά ζώου, μαζί με την τροφή, μία φορά την ημέρα, για 28 ημέρες και παράλληλα,
β) 10 mg allopurinol/κιλό ζώου, από το στόμα, ανά 12ωρο (πρωί-βράδυ), για 7 μήνες.

Φαρμακευτικό σχήμα Β (Εφαρμοζόταν παλιότερα):
Χορηγούνται για 21 ημέρες (όχι σε ζώα με νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια):
α) Glucantime 0.33 ml/Kg σ.β./ημέρα, υποδορίως (όχι σε ζώα με νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια),
β) Gabbrocol ή Amminofarma (aminosidine sulphate) 0.1 ml/Kg σ.β./ημέρα, υποδορίως (όχι σε ζώα με νεφρική/ηπατική ανεπάρκεια ή βλάβες στην 8η εγκεφαλική συζυγία),
γ) ketoconazole (Fungoral) 50 mg/20 Kg σ.β./ημέρα, από το στόμα (ή allopurinol 10-20 mg/Kg σ.β./ημέρα, από το στόμα), και
δ) levamizole 5 mg/Kg σ.β./3 ημέρες, από το στόμα ή ενδομυϊκώς (ως ανοσοενισχυτικό).
ΠΡΟΣΟΧΗ. Πρέπει να γίνεται, κάθε 3 ημέρες, αιματολογικός, βιοχημικός και καρδιολογικός έλεγχος, πριν και κατά την διάρκεια της ενέσιμης αγωγής. Επίσης, η αγωγή συνδυάζεται με δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες και ΑΦΘΟΝΟ νερό στη διάθεση του ζώου.

Φαρμακευτικό σχήμα Γ (εφαρμοζόταν παλιότερα):
Χορηγούνται για 12 μήνες (όχι σε ζώα με νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια):
α) Glucantime 75 mg/Kg σ.β./ημέρα, υποδορίως, για 20-30 ημέρες, και
β) allopurinol 20-30 mg/Kg σ.β./ημέρα, από το στόμα, για 12 μήνες.
ΠΡΟΣΟΧΗ. Πρέπει να γίνεται, κάθε 3 ημέρες, αιματολογικός, βιοχημικός και καρδιολογικός έλεγχος, πριν και κατά την διάρκεια της ενέσιμης αγωγής. Επίσης, η αγωγή συνδυάζεται με δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες και ΑΦΘΟΝΟ νερό στη διάθεση του ζώου.

Η αγωγή μπορεί να μειώση την έξαρση, να επιμηκύνει τη ζωή του σκύλου και η ασθένεια να υποχωρήσει.  Έχουν παρατηρηθεί και κάποιες περιπτώσεις αυτοίασης.

Είναι δυνατόν να προφυλαχθεί ο σκύλος απο την λεϊσμανίωση;
Ναι.
Κατά την εποχή των σκνιπών στην Ελλάδα (Μάιο-Νοέμβριο) θα πρέπει να φροντίζουμε για την:
- Ελαχιστοποίηση της φυσικής επαφής φυλάσσοντας τους σκύλους μέσα στο σπίτι το ξημέρωμα και το σούρουπο (περίοδος έντονης δραστηριότητας της σκνίπας)
- Χρήση εντομοαπωθητικών στους σκύλους (σπρέι, αμπούλες, εντομοαπωθητικά περιλαίμια, κλπ.)

Μπορεί ο άνθρωπος να κολλήσει Λεϊσμανίωση;
Η μολυσμένη σκνίπα μπορεί να προσβάλει και τον άνθρωπο.  Με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή υπάρχει θεραπεία ενώ παρατηρείται ακόμη και αυτοίαση χωρίς φαρμακευτική αγωγή σε ένα μικρότερο ποσοστό ασθενών.  Ο άνθρωπος ΔΕΝ μπορεί να κολλήσει απο μολυσμένο σκύλο.

 

Πηγές: Διάφορες ιατρικές πηγές και συγκεκριμένα “Παρασιτικά Νοσήματα των Ζώων και του Ανθρώπου”, Καθ. Στυλ. Θ. Χαραλαμπίδης, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2003.  Τυπώθηκε με δωρεά απο το GAWF – Greek Animal Welfare Fund, UK.
Λεισμανίωση από τον Στυλ. Θ. Χαραλαμπίδη, πρώην καθηγητή Παρασιτολογίας και Παρασιτικών Νοσημάτων στην Κτηνιατρική Σχολή του Α.Π.Θ.